BASIN ODASI

1 Ocak 2018

Basın Bülteni Nasıl Yazılır?

Sık Sorulan Sorular

Tülay Genç

0

BASIN BÜLTENİ NASIL YAZILIR?

Basın bülteni, kurum ya da kişi ile ilgili faaliyet, strateji ve olayların konu edildiği, haber değeri içeren, verilerle desteklenmiş bilgilere yer verilen, satış ve pazarlamadan ziyade imaj ve itibara yönelik olarak yayınlanan kısa haber metinleridir.

Şirket veya kurum haberlerinin basın mensuplarıyla paylaşılması için kullanılan basın bültenleri, bir anlamda faaliyetlerinizin tescillenmesini sağlar.

Basın bülteninin ilk paragrafında ne, nerede, nasıl, ne zaman, neden ve kim (5N1K) çerçevesindeki temel sorulara yanıt verilir. Başlıkta yer alan fikir mutlaka giriş paragrafında da anlatılır. Gazeteci, basın bülteninin yalnızca ilk paragrafını kullanırsa, konu anlaşılır olmalıdır.

  • Gazetecilerin dikkatini çekmek için, verilmek istenen ana mesaj, basın bülteninin başlığında açık bir şekilde belirtilir. Gerekirse alt başlıkla konu biraz daha açılabilir.
  • Daha fazla bilgiye ihtiyaç duyan gazeteci, basın bülteninin 2. ve 3. paragraflarına yönelir. Konu burada daha ayrıntılı anlatılır, şirketi temsil eden bir yöneticinin açıklamaları paylaşılacaksa, burada yer verilir.
  • Arşiv olarak adlandırılan son paragraf, konuyla ilgili ekstra bilgileri kapsar. Olayın geçmişi, benzer olaylar, kurum, marka veya etkinlik hakkındaki diğer bilgiler bu bölümde paylaşılır.
  • Kurumla ilgili tanıtıcı metni ya da bir etkinlik söz konusuysa tarih, yer, saat vb bilgileri ayrıştırarak paylaşmak için, basın bülteninin en altına bir kutu içerisine yerleştirilebilir.

Basın Bülteni Yazım Kuralları

Basın bülteninde anlatım bozukluklarının ve yazım yanlışlarının kesinlikle yer almaması gerekir. Gönderdiğiniz bültenin editörleri uğraştırmaması, bültenin yayınlanma olasılığını artırır. Yazım yanlışları ve anlatım bozukluklarının olduğu bir metin, yayınlanacak mecra tarafından tercih edilmez. Bülten başlığı, haberi açıklayıcı ve dikkat çekici nitelikte olmalıdır. Uzun başlık cümleleri tercih edilmemelidir. Kısa ve öz bir şekilde konuyu özetleyici olmalıdır. Başlıkta büyük harfler kullanılması gerekmekle beraber, hiçbir zaman metnin tamamı büyük harflerle yazılmamalıdır.

Alt başlık yani spot başlık kısmında ürün ya da kurum ismi geçirilmemelidir. Rakamlar ve oranlarla güçlendirilmiş bir spot, gazeteciler tarafından önemli bir metin olarak görülür. Her zaman için verilere dayanan metinler daha fazla haber değeri taşır.

Yazım stili olarak bilindik yazı tipleri kullanılmalı, daha dikkat çekici gözükmesi için italik yazı tipi ya da farklı bir stille yazılmasına gerek duyulmamalıdır. Ayrıca yazı puntoları çok büyük olmamalıdır.

Bültenlerde alt başlıkların kullanılması okumayı kolaylaştırıcı rol üstlenir. Özellikle verilerden yararlanılan kısımlarda bu başlıklara başvurulabilir.

Kurum ya da ürün adına mümkün olduğunca az başvurulmalıdır. Unutmamalıyız ki basın bülteni bir reklam metni değildir. Hiçbir yayıncı bir ürünün tanıtımını doğrudan yapmak istemez.

Büyük harf kullanım kuralları, basın bültenlerinde de aynen geçerlidir. Unvanlar büyük yazılırken, iş statülerinin yazımına ayrıca dikkat edilmelidir. Pazarlama direktörü, insan kaynakları müdürü ve satış sorumlusu gibi statü belirten kelimeler büyük yazılmamalıdır.

Kısaltmalar konusunda ise okumayı bozmayacak şekilde vb, vs gibi kısaltmalar kullanılabilir. Kurum isimleri kullanılırken kısaltmalardan faydalanılmalıdır. Türk Hava Yolları yazmak yerine THY yazmak okuyucunun daha az yorulmasını sağlar. Herkes tarafından bilinmeyen kısaltmalar için, kısaltma yazıda her geçtiğinde parantez içinde belirtmekten kaçınılmalı, bunun yerine yazıda ilk geçtiği yerde tanımlamak yeterlidir.

Bültende rakam kullanılacağı zaman genel imla kurallarının gerektirdikleri dışında, rakamlar yazı ile yazılmalı, 10’dan büyük ifadeler ise sayı ile yazılmalıdır. Tarih, yüzde, fiyat ve veriler ifade edileceği zaman rakamlar kullanılmalı, yazıyla yazılmamalıdır. Örneğin “on kişiden biri” “10 kişiden 1’i” şeklinde yazılmamalıdır. Yine “%7” “% yedi” şeklinde kullanılmamalıdır.

Basın Bülteni Nasıl Yazılır

Bültene tarih eklemek oldukça önemli bir konudur. Bültenin sağ üst köşesinde yer verilen tarih, arşivlerde bulunmak açısından kolaylık yaratabileceği gibi bir netlik de sağlar. Ayrıca bülten içinde; gelecek cuma, birkaç gün içinde vb. ihtimal ifadelerinin kullanımından kaçınılmalıdır.

Bültenin uzunluğuna dikkat edilmeli, fazla uzun veya kısa yazılmamalıdır. Kısa yazıldığı zaman haber değeri olmadığı düşünülüp yayınlarda yer verilmeyebilir. Fazla uzun olmasında ise kısa olması kadar sıkıntı yaratacak bir durum söz konusu değildir. Sadece, siz konuyu yayarak anlattığınız için gazetecinin metni kesmesi durumunda konunuz yarım kalacak ve anlaşılır olmayacaktır. Daha net konuşmak gerekirse bültenlerin ideal sözcük sayısı 350 ile 500 kelime arasındadır. Spot kısmı da 90 kelimeden fazla olmamalıdır.

Basın bülteninin son bölümünde, gazetecilerin herhangi bir sorunla karşılaşması ya da soru sorma ihtiyaçları doğrultusunda iletişim kurabilecekleri bir telefon numarasının eklenmesi gerekir. Ayrıca bülteni yazan kişinin adı, soyadı ve mail adresi de bu bilgiler arasında yer almalıdır.

Basın Bülteni Dili

Basın bülteninde başlık kısa ve öz, spot ise genel mesajı özetleyici nitelikte olmalıdır. Yazının ilk paragrafı olan spotta ayrıntılara yer verilmemeli, yalnızca yazının devamı için okurda fikir oluşması sağlanmalıdır.

Basın bülteni yazımında en fazla dikkat edilmesi gereken konu haber değeri taşımasıdır. Haber değerini sağlamada kullanılan en basit formül 5N1K’dır. Genellikle ne, nerede, nasıl, niçin, ne zaman ve kim sorularına cevap verebilen bir metnin haber değeri taşıdığı görülür.

Haber değerinin sağlanmasında farklı sıkıntılar oluşabilir. Bu durum haberin içeriğiyle alakalı olmakla beraber, verilerle desteklenmiş sağlam bir konu, yazım üslubundaki yanlışlıklar nedeniyle çöpe gidebilir.

Bülten, yapıyoruz ediyoruz gibi “ben ya da biz” diliyle değil, gazeteci ağzıyla yazılmalıdır. Basın bülteninde övgülerden uzak durulmalı ve genellemelerden sakınılmalıdır. Basın bülteninin tarafsız gazetecilik kurallarına uyması gerekir.

Basın bülteninin hitap ettiği kesimin okur-yazarlık düzeyi ne olursa olsun kısa, basit ve kolayca anlaşılabilir olmalıdır. Uzun cümleler, kafa karıştıracak terimler ve yabancı sözcüklerin kullanımından kaçınılmalıdır.

Anlatım diline ise özellikle dikkat edilmelidir. Çünkü yapılacak bir hata ile metin, reklam metni havasına bürünerek yayınlanma şansını yitirebilir.